NGUYÊN TẮC SUY ĐOÁN VÔ TỘI TRONG BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ 2015

Tóm tắt: Trong số các nguyên tắc của tố tụng hình sự, nguyên tắc suy đoán vô tội đóng vai trò hết sức quan trọng, được xem là trụ cột giỏi xương sinh sống của hệ thống pháp luật tố tụng hình sự sống các nước văn uống minch. Suy đân oán không có tội cũng là 1 Một trong những ngôn từ của chế độ xét xử vô tư theo hình thức nhân quyền thế giới. Tuy nhiên, vào thực tiễn, việc áp dụng cơ chế suy đoán không có tội còn biểu thị phần đông hạn chế nhỏng tứ duy của cơ sở với fan tiến hành tố tụng coi fan bị buộc tội tội tình là người dân có tội; tình trạng tuân hành ko nghiêm trang giấy tờ thủ tục tố tụng trong quá trình xử lý vụ án; triệu chứng kết tội khi không đầy đủ chứng cứ tmáu phục. Do đó, yêu cầu hoàn thành xong điều khoản của lao lý để ngăn cản tình trạng bên trên, đảm bảo xét xử đúng người, đúng tội.

Bạn đang xem: Nguyên tắc suy đoán vô tội trong bộ luật tố tụng hình sự 2015

Từ khoá: lý lẽ, suy đân oán không có tội, quy định.

Abstract: The principle of presumption of innocence plays a significant role in the fundamental principles of criminal procedure. This principle is considered the mainstay or “backbone” of criminal procedural law in civilized countries. “Presumption of innocence” is also one of the principles of a fair trial under international human rights law. However, there are many shortcomings in the application of “presumption of innocence” in judicial practice. For example, competent procedural authorities or individuals always have sầu the mindset that the accused persons are always the guilty ones. In addition, there is a lack of strict compliance with the criminal procedure during the settlement of the case và the conviction when there is not enough evidence. Therefore, it is necessary to lớn improve the law provisions to lớn khuyễn mãi giảm giá with the above sầu situations và khổng lồ ensure that the adjudication was applied khổng lồ the exact entities precisely for what they commit according to lớn the laws

Keywords: “principle”, “presumption of innocence”, “law”.

*

Khái niệm “Suy đoán vô tội” và sự ví dụ hoá bề ngoài “Suy đoán thù vô tội” trong Sở luật pháp Tố tụng hình sự 2015

Suy đân oán không có tội theo tiếng Anh là “presumption of innocence”. Thuật ngữ này còn mang tên Call không giống là “the right lớn be presumed innocent”, cùng với tức thị quyền được trả định vô tội, theo đó, người bị cáo buộc triển khai một tù được xem (được giả định) là vô tội cho đến Khi phòng ban công tố thuyết phục được Tòa án rằng bị cáo sẽ tội lỗi.

Lần trước tiên vào lịch sử hào hùng lập Hiến của toàn nước, Hiến pháp năm 2013 đưa ra qui định trên Cmùi hương II – “Quyền nhỏ người, quyền với nhiệm vụ cơ phiên bản của công dân” nlỗi sau: “Người bị cáo buộc được xem như là không có tội cho tới Lúc được minh chứng theo trình tự qui định định và có bạn dạng án kết tội của Tòa án vẫn gồm hiệu lực thực thi pháp luật” (khoản 1, Điều 31 Hiến pháp năm 2013). Đó đó là ngôn từ tương đối đầy đủ của một bề ngoài pháp luật quan lại trọng: Nguyến tắc suy đoán thù không có tội.

Để thực hiện Hiến pháp, bảo vệ sự tương xứng của lao lý tố tụng hình sự với Hiến pháp, BLTTHS trên Điều 13 đã qui định một nguyên tắc hoàn toàn bắt đầu của tố tụng hình sự VN, đó là “nguyên tắc suy đân oán vô tội” cùng với câu chữ nhỏng sau:

“Người bị cáo buộc được xem là vô tội cho đến Lúc được chứng tỏ theo trình trường đoản cú, thủ tục vày Bộ quy định này chế độ cùng gồm bạn dạng án kết tội của Tòa án vẫn có hiệu lực điều khoản.

Khi không đủ và cần thiết làm rõ ràng địa thế căn cứ nhằm buộc tội, kết tội theo trình trường đoản cú, thủ tục bởi Bộ nguyên lý này phép tắc thì cơ sở, người có thđộ ẩm quyền thực hiện tố tụng yêu cầu Kết luận bạn bị kết tội không có tội”.

Theo quy định bên trên, cách thức suy đoán vô tội có 03 văn bản chủ yếu với Bộ chế độ TTHS năm năm ngoái đã có những phương pháp văn minh rõ ràng hoá nguyên tắc Suy đoán thù vô tội:

Thứ nhất, người bị buộc tội được xem như là không có tội Khi tội nhân do chúng ta triển khai không được chứng tỏ theo đúng những công cụ của BLTTHS năm 2015

Theo phương tiện này thì bài toán kết tội một tín đồ ko qua thủ tục chứng minh của tố tụng hình sự hoặc tất cả ngẫu nhiên sự vi phạm thủ tục tố tụng vào quá trình minh chứng của cơ sở, người dân có thđộ ẩm quyền triển khai tố tụng đầy đủ không có giá trị kết tội. Nội dung này nhấn mạnh đề nghị về phương diện thủ tục pháp luật, là tín hiệu đặc biệt độc nhất của chính sách pháp quyền, Từ đó thủ tục công khai, rõ ràng là đòi hỏi số một đến bài toán đảm bảo an toàn quyền con người rời sự bức cung, nhục hình dẫn đến nhấn tội một phương pháp tùy nhân tiện.

Theo niềm tin kia, trên những điều hiện tượng ví dụ, BLTTHS năm năm ngoái đã nhấn mạnh vấn đề các đề xuất nghiêm nhặt về trình từ, giấy tờ thủ tục, coi này cũng là một trong nguyên tắc của tố tụng hình sự. Sở dụng cụ tố tụng hình sự năm năm ngoái được review gồm sự biến hóa mang tính chất nâng tầm, là bước ngoặt về giấy tờ thủ tục tố tụng nhắm đến một cách khách quan, công bằng vào quy trình xử lý vụ án cùng với các nguyên tắc như: Bình đẳng trước lao lý, ttinh quái tụng trong xét xử được đảm bảo, xác định sự thật rõ ràng của vụ án, đổi mới nguyên tắc về chứng cứ với chứng tỏ, mức sử dụng hóa các phương án điều tra đặc biệt, bình chọn, thống kê giám sát nghiêm ngặt vào tố tụng hình sự… Điều 7 Sở cơ chế tố tụng hình sự năm 2015 quy định: “Mọi vận động tố tụng hình sự cần được triển khai theo chế độ của Bộ nguyên lý này. Không được giải quyết và xử lý nguồn tin về tầy, khởi tố, khảo sát, tầm nã tố, xét xử ngoài ra địa thế căn cứ với trình trường đoản cú, giấy tờ thủ tục vị Bộ lý lẽ này nguyên tắc.” Chứng cứ đọng đã loại bỏ (Điều 87), hồ sơ buộc phải được trả lại nhằm điều tra bổ sung (Điều 236 và 280), bạn dạng án bị diệt để khảo sát lại hoặc xét xử lại lúc xét xử phúc thđộ ẩm (Điều 358) cùng trong giấy tờ thủ tục người đứng đầu thđộ ẩm (khoản 3 Điều 371, Điều 388) giả dụ phát hiện nay tất cả vi phạm thủ tục tố tụng.

Để đảm bảo đến hưởng thụ này, Điều 10 Bộ dụng cụ Tố tụng hình sự đang đặt ra đòi hỏi nghiêm cấm các vẻ ngoài truy hỏi bức, nhục hình và các vẻ ngoài trái pháp luật khác vào quá trình thu thập bệnh cứ đọng cùng tiến hành những vận động tố tụng không giống.

Điều 98 Bộ phép tắc Tố tụng hình sự cũng phương pháp, lời dấn tội của bị can, bị cáo chỉ rất có thể được xem như là chứng cứ đọng nếu như cân xứng cùng với hầu như chứng cứ đọng không giống của vụ án; không được dùng lời dìm tội của bị can, bị cáo có tác dụng triệu chứng cđọng tốt nhất để kết tội, kết tội.

do vậy, Luật tố tụng hình sự đã nghiêm cấm rất nhiều vi phạm về trình từ bỏ, thủ tục giải quyết và xử lý vụ án hình sự, đồng thời cũng khẳng định khi có phạm luật thì câu hỏi chứng minh vẫn không có quý giá kết tội so với người bị buộc tội phạm tội trong quy trình giải quyết vụ án.

Thứ đọng hai, bạn bị kết tội được xem như là không có tội lúc chưa được xác minh bởi bạn dạng án kết tội sẽ bao gồm hiệu lực quy định của Tòa án.

Tức là, bạn bị cáo buộc chỉ hoàn toàn có thể bị coi là tất cả tội Lúc tất cả bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực thực thi hiện hành luật pháp. Do đó, trước khi gồm bạn dạng án kết tội của Toà án thì bạn kia chưa có tội. Bộ khí cụ TTHS năm ngoái sẽ có sự văn minh để khẳng định nội dung này trong nhiều điều khoản. Điển hình là câu hỏi chuyển đổi công ty trường đoản cú nhân xưng “Không ai” thành “Người bị buộc tội”. Cách diễn tả như thế, không chỉ đối kháng thuần là biến đổi thuật ngữ nhưng sự biến đổi bên trên sẽ lột tả không còn thực chất của nguyên tắc. Theo đó, các đơn vị suy đoán vô tội được khẳng định rõ bao gồm bạn bị bắt, người bị trợ thời giữ, bị can, bị cáo. Ngoài những đơn vị trước tiên được suy đoán không có tội là bị can, bị cáo, Bộ biện pháp hiện hành vẫn bổ sung tín đồ bị nhất thời giữ và người bị bắt cũng là hai cửa hàng được suy đân oán không có tội (điểm đ khoản 1 Điều 4 BLTTHS).

BLTTHS 2015 cũng cầm nhiều từ bỏ “bạn phạm tội” bằng các nhiều từ “fan thực hiện hành động nhưng mà Bộ quy định hình sự quy định là tội phạm” (Điều 179, 180, 280…) nhằm mục đích nhấn mạnh, tạo ra sự nhấn thức cụ thể cho người bao gồm thđộ ẩm quyền tiến hành tố tụng là chừng như thế nào chưa tồn tại bạn dạng án sẽ bao gồm hiệu lực thực thi điều khoản của Tòa án thì người bị buộc tội vẫn không bị coi là gồm tội; những người dân có thđộ ẩm quyền tiến hành tố tụng không được đối xử với người bị cáo buộc nhỏng người có tội.

Xem thêm: Trường Cao Đẳng Cảnh Sát Nhân Dân 2 Cơ Sở 2 020, Thông Tin Của Trường Cao Đẳng Cảnh Sát Nhân Dân 2

Tinc thần SĐVT đã được đưa vào vào điều dụng cụ bởi câu hỏi đổi khác thuật ngữ trường đoản cú “bắt người” quý phái “giữ người” diễn tả ngay tại phương án ngnạp năng lượng chặn “Giữ tín đồ trong trường vừa lòng khẩn cấp”. Bộ điều khoản TTHS hiện hành đang biến đổi thuật ngữ “giữ người” sẽ miêu tả được sự khả quan rộng của điều khoản TTHS cũng tương tự kiểm soát và điều chỉnh được hành vi đối xử đối với những người bị duy trì như những công dân thông thường. Nguim tắc suy đoán thù không có tội còn được đồng bộ với các phương tiện về khối hệ thống quyền của tín đồ bị kết tội. Quy định về quyền của tín đồ bị giữ lại vào ngôi trường hợp khẩn cấp, bạn bị bắt, Hiến pháp năm trước đó quy định không có bất kì ai bị tóm gọn giả dụ không tồn tại đưa ra quyết định của Tòa án quần chúng. #, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm giáp dân chúng, trừ ngôi trường hợp tội trạng trái tang. Việc bắt và nhốt người bắt buộc đúng luật pháp. Để khắc phục và hạn chế dụng cụ tại Điều 81 BLTTHS năm 2003 về bắt bạn trong ngôi trường thích hợp cần thiết, bên cạnh đó cân xứng với phương tiện của Hiến pháp năm trước đó, cũng giống như nhằm sản xuất ĐK cho người bị tóm gọn bao gồm đại lý đảm bảo an toàn mình, BLTTHS năm 2015 bổ sung cập nhật một số trong những điều chính sách mới nhằm mục tiêu khẳng định tư phương pháp tsay đắm gia tố tụng của “fan bị giữ vào ngôi trường phù hợp nguy cấp với bạn bị bắt”.

Thứ bố, trách nát nhiệm minh chứng tội phạm ở trong về những phòng ban khảo sát, Viện kiểm sát; bị can, bị cáo có quyền tuy thế ko cần minh chứng là bản thân vô tội.

Tại Điều 15 Sở Luật tố tụng hình sự năm năm ngoái luật pháp về ngyên tắc khẳng định thực sự vụ án như sau: “Trách rưới nhiệm chứng minh tù nhân thuộc về cơ sở thực hiện tố tụng. Người bị kết tội tất cả quyền mà lại không đề xuất chứng tỏ là mình gồm tội.”.

Trong những điều biện pháp ví dụ tại BLTTHS năm ngoái đông đảo cửa hàng triệt cơ chế này: Toàn bộ quá trình minh chứng tầy được Sở quy định nguyên tắc siêu chặt chẽ, đầy đủ, ví dụ về trình từ, thủ tục, độc nhất là quy trình thu thập, kiểm soát, Đánh Giá triệu chứng cứ, theo đó, bổ sung biện pháp đông đảo gì gồm thật nhưng ko được thu thập theo trình từ bỏ, giấy tờ thủ tục bởi Sở giải pháp này điều khoản thì không có giá trị pháp lý cùng không được sử dụng có tác dụng căn cứ để giải quyết và xử lý vụ án hình sự (Điều 87); từng hội chứng cứ phải được kiểm tra để xác định tính phù hợp pháp, xác thực cùng liên quan đến vụ án. Người bao gồm thẩm quyền triển khai tố tụng vào phạm vi nhiệm vụ, nghĩa vụ và quyền lợi của chính bản thân mình nên soát sổ, reviews khá đầy đủ, khả quan, toàn vẹn phần lớn hội chứng cđọng vẫn tích lũy được về vụ án (Điều 108). Điều 98 BLTTHS hiện hành quy định rõ: “Lời nhận tội của bị can, bị cáo chỉ rất có thể được coi là chứng cứ đọng giả dụ tương xứng cùng với đều hội chứng cứ không giống của vụ án. Không được sử dụng lời nhận tội của bị can, bị cáo có tác dụng bệnh cứ đọng nhất để kết tội, kết tội.”. Việc ko coi lời nhấn tội của bị can bị cáo là triệu chứng cứ đọng tốt nhất để kết tội nhằm mục đích tách triệu chứng bức cung, mớm cung, cần sử dụng nhục hình ép bị can, bị cáo dấn tội có tác dụng lệch lạc sự thật khả quan.

Để khẳng định một bạn là bạn tội tình, bên trên đại lý đó thực hiện truy cứu, vận dụng trách nhiệm hình sự đối với tín đồ kia, các ban ngành tất cả thđộ ẩm quyền thực hiện tố tụng đề nghị chứng minh được tín đồ sẽ là bạn tiến hành hành vi bị nguyên tắc hình sự coi là tội phạm. Nếu không chứng tỏ được một bạn đã triển khai tù hãm thì quan trọng kết tội người kia. Về sự việc quyền chứng minh của tín đồ bị buộc tội. Người bị kết tội có quyền được minh chứng sự vô tội của bản thân. Người bị buộc tội hoàn toàn có thể thẳng bào chủa nhằm bảo đảm mình hoặc loại gián tiếp trải qua tín đồ khác có tác dụng fan bào chữa. Quyền chứng tỏ của người bị kết tội miêu tả tính công bằng cùng khả quan của TTHS nhằm đảm bảo an toàn sự bình đẳng cùng đảm bảo công lý. BLTTHS năm năm ngoái mang đến phép fan bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị sợ, ngulặng 1-1 dân sự, bị đối chọi dân sự, người dân có quyền hạn, nghĩa vụ tương quan đến vụ án đều phải sở hữu quyền chỉ dẫn hội chứng cđọng mà lại không chỉ là giới thiệu tư liệu, đồ vật, những hiểu biết. Họ tất cả quyền trình diễn chủ ý của bản thân về hội chứng cđọng vày các đơn vị tố tụng không giống chỉ dẫn, yêu cầu người dân có thẩm quyền THTT đánh giá, Review chứng cứ đọng đó.

Bên cạnh đó, bạn bào chữa còn tồn tại quyền thu thập triệu chứng cứ đọng, giới thiệu triệu chứng cđọng, reviews với trình bày ý kiến về bệnh cứ đọng, đề xuất cơ quan có thẩm quyền thực hiện tố tụng thu thập bệnh cứ, thẩm định bổ sung, giám định lại, định vị lại tài sản. Đây là một trong những vào những điểm mới khôn cùng quan liêu trọng với có chân thành và ý nghĩa Khủng trong bài toán góp tín đồ bị kết tội từ đảm bảo với tiến hành quyền suy đoán vô tội.

lấy ví dụ nổi bật vụ án hình sự vi phạm luật chế độ suy đoán vô tội

Vụ thiết bị hai: vụ án của ông Nguyễn Thanh Chấn nghỉ ngơi Bắc Giang, oan sai là do lỗi của Cơ quan tiền điều tra. lúc vụ án xẩy ra thì điều tra viên chỉ suy nghĩ cho ông Chấn là thủ phạm cùng cáo buộc bằng được ông Chấn. Đó là do cách thức suy đoán không có tội chưa được bảo đảm. Và khi mỗi vụ câu hỏi oan không nên xẩy ra, bạn ta chỉ nghĩ về cho thiệt sợ kinh tế tài chính là Nhà nước tốn một khoản tiền đền bù. Cái buồn bã hơn của oan sai là mái ấm gia đình bọn họ rã nát, con cái bọn họ thất học…<3>

Bản án sơ thẩm và phúc thẩm bị chống nghị đã có được Hội đồng Thđộ ẩm phán tòa án nhân dân gật đầu đồng ý kháng nghị và quyết định hủy hai bản án bị chống nghị để điều tra lại vụ án. Với nguyên do có không ít vi phạm luật vào khảo sát vụ án.

Kết trái khảo sát lại vụ án sẽ Tóm lại cảm thấy không được căn cứ nhằm truy cứu giúp trách nhiệm hình sự so với ông Hàn Đức Long về những tội danh đã bị khởi tố<4>.

Một số đề xuất triển khai xong chính sách của Bộ vẻ ngoài Tố tụng Hình sự năm 2015 nhằm đảm bảo chính sách suy đoán thù vô tội

Một là, nhằm bảo vệ sự thừa nhận thức và tiến hành thống độc nhất vô nhị vẻ ngoài này, cần phải có văn bản gợi ý tiến hành cách thức này cùng phân tích và lý giải những ngôi trường đúng theo ra làm sao được xác minh là trường hợp: không đủ cùng cần thiết làm cho tỏ được địa thế căn cứ cáo buộc, kết tội theo trình từ bỏ, giấy tờ thủ tục cách thức vào BLTTHS năm năm ngoái.

Hai là, sửa đổi Điều 13 BLTTHS 2015 theo phía thay đổi trường đoản cú “coi” thành tự “suy đoán vô tội” để phù hợp cùng với thương hiệu cơ chế. Cụ thể nên sửa lại nhỏng sau:

Điều 13. Suy đoán thù vô tội

Người bị buộc tội được suy đoán vô tội cho tới Khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục bởi Bộ giải pháp này vẻ ngoài và có bạn dạng án kết tội của Tòa án đã bao gồm hiệu lực thực thi hiện hành luật pháp.

Ba là, hoàn thành xong chính sách điều khoản về phép tắc đảm bảo quyền bào chữa của bạn bị cáo buộc như: bỏ cơ chế về đăng ký bao biện, bổ sung cập nhật quyền đến bị can, bị cáo được nhất thời hoãn những thủ tục tố tụng cho tới khi bao gồm sự tyêu thích vấn của tín đồ cãi, bổ sung cập nhật quyền của dụng cụ sư được xúc tiếp riêng rẽ bốn với bị can bị cáo, bổ sung cập nhật chế tài cách xử lý đối với bạn tđam mê gia tố tụng, những cá thể, cơ sở, tổ chức triển khai khác vi phạm nhiệm vụ hợp tác ký kết vào vận động tích lũy chứng cứ đọng với những người bào chữa… Việc bổ sung này giúp bạn bị buộc tội bảo đảm được mình. Bên cạnh đó, các cách thức về quyền bào chữa hiện nay hay được biện pháp một bí quyết rãi rác rưởi, xuyên suốt BLTTHS. Vấn đề này dẫn đến sự việc vận dụng các phương tiện lao lý không được thống tốt nhất, không tổng quan không còn nhằm rất có thể áp dụng đúng mực. Vì vậy, đề nghị công cụ một chương riêng rẽ về quyền bào chữa, tập vừa lòng những điều chế độ một giải pháp thống tuyệt nhất, ngắn gọn xúc tích Lúc vận dụng. Việc cơ chế một chương thơm riêng biệt về quyền bào chữa cũng thể hiện trung bình quan trọng của quyền bào chữa trong khối hệ thống TTHS<5>.

Bốn là, Mặc dù một trong những lý lẽ lao lý tố tụng hình sự sẽ tất cả sự mặc nhiên ưng thuận “Quyền yên lặng” cơ mà cho tới lúc này vẫn không có một cách thức ví dụ nào nói về nội dung cũng nlỗi phạm vi của Quyền tĩnh mịch. Do đó, phải bổ sung cập nhật cơ chế về “Quyền im lặng” trong BLTTHS năm ngoái nhằm bạn bị cáo buộc tất cả quyền tự bảo vệ bản thân trước những áp lực trường đoản cú phía cơ quan kết tội.

Kết luận

Suy đân oán vô tội bảo đảm an toàn cơ chế nhân đạo của quy định hình sự cùng ích lợi của fan bị truy vấn cứu giúp trách nát nhiệm hình sự. Hình như, qui định suy đân oán vô tội cũng đề ra tận hưởng cao hơn nữa cho tất cả những người tiến hành tố tụng trong bài toán chứng minh tù.

Xem thêm: Xếp Hạng Những Nhân Vật Mạnh Nhất Trong One Piece, Top 10 Nhân Vật Mạnh Nhất One Piece Ở Thời Đại Cũ

Vì vậy, bài toán bảo đảm cách thức suy đoán vô tội trong lao lý tố tụng hình sự Việt Nam rất cần phải coi là một giữa những vẻ ngoài lao động chính và là 1 trong những nhu cầu cần yếu nhằm mục đích triển khai đúng đắn, kịp thời nhà trương, con đường lối của Đảng, cơ chế, điều khoản của Nhà nước về cải tân tứ pháp trong ĐK xây dựng Nhà nước pháp quyền toàn quốc thôn hội công ty nghĩa.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

<2> Nguyễn Thành, Xét xử phúc thđộ ẩm vụ án cần sử dụng nhục hình gây chết tín đồ tại Ninch Thuận, https://vov.vn/phap-luat/xet-xu-phuc-tham-vu-an-dung-nhuc-hinh-gay-chet-nguoi-tai-ninh-thuan-911755.vov

<3> Tâm Lụa, Oan sai là bài học kinh nghiệm xương huyết, https://tuoitre.vn/oan-sai-la-bai-hoc-xuong-mau-1181157.htm, 2016

<4> Việt Chung – Bảo Hà, 1hai năm pháp luật của bạn 4 lần với án tử, https://vnexpress.net/12-nam-vuong-lao-ly-cua-nguoi-4-lan-mang-an-tu-3575543.html

<5> Phạm Nguyễn Viết Cường, Luận văn: Nguim tắc suy đân oán vô tội trong điều khoản tố tụng hình sự VN, 2019

<7> Hải Duim – Hoàng Thuỳ, 6 vụ việc VKS ý kiến đề xuất xem lại vào vụ án Hồ Duy Hải, https://vnexpress.net/6-va-n-de-vks-de-nghi-xem-lai-trong-vu-an-ho-duy-hai-4102385.html

<8> PGs, TS Nguyễn Thị Trường Giang, Ths Nguyễn Thy Lệ, Một số biểu thị vi phạm luật chế độ suy đoán thù vô tội trên báo chí bây giờ, https://noichinc.vn/nghien-cuu-trao-doi/201802/mot-so-bieu-hien-vi-pham-nguyen-tac-suy-doan-vo-toi-tren-bao-chi-hien-nay-303615/

<9> Lâm Anh Tuấn, Luận văn: Nguyên tắc suy đân oán không có tội trong lao lý tố tụng hình sự nước ta, 2016;

<10> TS Phạm Hùng Hải, Suy đoán thù không có tội với ý kiến đề nghị hoàn thành vẻ ngoài của luật pháp về cách thức suy đân oán không có tội, http://lapphap.vn/Pages/TinTuc/208309/Suy-doan-vo-toi-va-kien-nghi-hoan-thien-quy-dinh-cua-phap-luat-ve-nguyen-tac-suy-doan-vo-toi.html, 2018;